Grootformaat tegels: leggen, voor- en nadelen

Eerst meten we de vlakheid van de ondervloer. Afwijkingen boven 2 millimeter per strekkende meter egaliseren we, anders ziet u holtes of hoogteverschillen onder de plaat. Daarna zetten we de legas uit, zodat snijwerk aan de randen symmetrisch valt.

We werken met buttering-floating: lijm op de ondervloer én op de tegel. Zo ontstaat volledig contact. Standaard notchkam alleen op de vloer laat holtes achter die XL-tegels kunnen breken. Voor wanden geldt hetzelfde bij panelen vanaf ongeveer 60 bij 120.

Tillen gebeurt met zuignappen, vaak met twee personen. Zagen op een grote zaagtafel met diamantschijf, nat of met afzuiging vanwege kwartsstof. Voegbreedte meestal 2 millimeter, met uitzetvoegen bij muren en drempels.

Grootformaat tegels stellen hogere eisen aan de ondervloer. Afwijkingen van 2 of 3 millimeter op een strekkende meter, waar u bij een 30 bij 60 tegel nog mee wegkomt, zijn bij een 120 bij 60 plaat direct zichtbaar als holtes of hoogteverschillen. Egaliseren van de vloer wordt daardoor vaker noodzakelijk, wat extra kosten en tijd vraagt.

Ook het vervoer en de verwerking zijn intensiever. XL-platen breken makkelijk als ze niet goed ondersteund worden. De tegelzetter moet met een tegelzuigersysteem werken en heeft bijna altijd een tweede persoon nodig. Dat maakt de m2-prijs hoger: reken op 20 tot 40 procent meer dan voor standaardformaten.

Ten slotte het zagen. Een tegel van 120 bij 240 zagen vraagt een grote zaagtafel en de juiste diamantschijf. Niet elke tegelzetter heeft dat materieel en kan dus niet zonder meer met XL-platen werken. Vraag hier vooraf naar, want een tegel die alleen recht gelegd kan worden zonder maatwerk is in de praktijk niet bruikbaar in een woonhuis.

Een standaardformaat vloertegel 60 bij 60 kost bij een tegelzetter ongeveer 40 tot 50 euro per m2 arbeid. Een grootformaat van 120 bij 60 zit op 55 tot 70 euro per m2. Voor XXL-formaten (240 bij 120 of groter) ligt het tarief op 80 tot 110 euro per m2 arbeid.

De materiaalprijs verschilt ook. Standaardtegels kosten 25 tot 70 euro per m2, XL-tegels beginnen rond 50 euro per m2 en lopen snel op tot 150 euro of meer voor design-series. Tel daarbij een hogere lijmprijs (dikkere lijmlaag nodig) en extra egalisatie, en het verschil tikt flink aan.

XL-tegels vragen tweezijdige verlijming en een vlakke ondergrond. Geschikte lijmklassen staan in NEN-EN 12004-1. Bij problematische vloeren gebruiken we ontkoppelingsbanen volgens Schlüter-DITRA.

Op vloerverwarming blijven grootformaat tegels aantrekkelijk omdat keramiek warmte goed doorlaat. Dat sluit aan bij Milieu Centraal over vloeren en hun pagina over lagetemperatuurverwarming: een stenen toplaag past bij LTV, mits de ondervloer vlak genoeg is voor XL.

Bij het zagen van keramiek komt kwartsstof vrij. Volandis over kwartsstof is duidelijk: nat zagen of afzuiging, geen los stof. Wij werken zo, zodat uw huis en onze longen beschermd blijven. Zie ook de Arbocatalogus Bouw en Infra – tegelzetter.